روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )
276
سفرنامه كلاويخو ( فارسى )
فصل پانزدهم سمرقند تجديد ساختمان مسجد آرامگاه نوهء تيمور چون كاملا بپايان رسيد و مورد پسند خاطر اعليحضرت واقع گشت ، تيمور به كار ديگرى براى آرايش شهر سمرقند پايتخت خويش دست زد . هر سال از چين و هند و سرزمين تاتار كالاى بسيار از همه گونه بسمرقند آورده مىشود ، زيرا كه سرزمينهاى پيرامون سمرقند همه مراكز عمدهء بازرگانى بشمارند . اما در درون شهر هيچ جايى نبود كه بتوان در آن اين كالاها را بشيوهاى شايسته و مناسب انبار كرد و نشان داد و براى فروش عرضه كرد . بنابرين تيمور دستور داد كه خيابانى بسازند كه از ميان سمرقند بگذرد و در دو سوى آن دكانهايى بنا كنند كه در آنها همه گونه كالا به فروش برسد . اين خيابان جديد از يكسوى شهر به سوى ديگر ميرفت و از ميان شهر مىگذشت . براى انجام دادن فرمان دو تن از بزرگان دربار را برگزيد و به آنان گفت كه اگر در كار خويش كوتاهى كنند و شب و روز نكوشند ، سر ايشان بگرو آن كار خواهد رفت . بنابرين اين بزرگان با شتاب به كار پرداختند و بسرعت آنچه خانه در خطى كه اعليحضرت نشان داده بود وجود داشت ويران ساختند . هيچ توجهى به شكايت مردم كه اموال آنان در خطر قرار گرفته بود نكردند . و آنان كه در آن حدود خانه داشتند ناگزير بودند كه خانهء خويش را ترك گويند و آنچه دارند حتى المقدور با خود ببرند .